Dikke voeten en enkels

Gezwollen voeten en enkels komen veel voor. Het ontstaat vaak na lang lopen of staan en in de allermeeste gevallen is dit onschuldig.

Waarom zijn mijn voeten en enkels dik?

Dikke voeten en enkels ontstaan meestal doordat vocht zich ophoopt in het weefsel. Dit heet oedeem en komt vaak voor na lang lopen of staan en bij warm weer. Meestal is de zwelling onschuldig. Zwelling die plotseling ontstaat, pijnlijk is of maar aan één kant aanwezig is, kan echter wijzen op een aandoening en moet serieus worden genomen.

Dikke voeten en enkels

Wat zijn dikke voeten en enkels?

Gezwollen voeten en enkels komen veel voor. De voeten en enkels houden dan vocht vast, waardoor zwelling ontstaat. Bij een gezwollen enkel zijn de contouren van de enkel minder goed zichtbaar. Bij een dikke voet staat de voetrug vaak bol.

Dikke voeten en enkels kunnen aan één kant of aan beide kanten voorkomen. De zwelling ontstaat vaak na lang lopen of staan en is in de meeste gevallen onschuldig. Ook vrouwen, ouderen en mensen die weinig bewegen hebben er vaker last van.

Wanneer de zwelling blijft bestaan of samengaat met andere klachten, kan er meer aan de hand zijn. Het is daarom belangrijk om tijdelijke en onschuldige zwelling te onderscheiden van zwelling die door een aandoening wordt veroorzaakt.

Dikke voeten en enkels bij warm weer

Bij warm weer worden de aderen wijder. Hierdoor kan het lichaam zijn warmte gemakkelijker kwijtraken, maar wordt het bloed ook minder goed teruggepompt naar het hart. Door de zwaartekracht kan vervolgens vocht uit de aderen in het omliggende weefsel van de onderbenen, enkels en voeten terechtkomen.

De kans op zwelling neemt toe wanneer u tijdens warme dagen lang zit of staat en weinig beweegt. De zwelling is vaak aan het einde van de dag het duidelijkst zichtbaar. Ook kunnen schoenen gaan knellen en kunnen de randen van sokken afdrukken achterlaten.

Meer over de oorzaken van dikke voeten en enkels

Via de onderstaande knop leest u meer over warmte en andere mogelijke oorzaken van dikke voeten en enkels, zoals weinig beweging, zoutgebruik, geneesmiddelen en verschillende aandoeningen.

Lees meer

Wanneer moet u direct een arts waarschuwen?

Dikke voeten of enkels zijn meestal onschuldig. In combinatie met bepaalde klachten kan de zwelling echter wijzen op een ernstig gezondheidsprobleem.

Waarschuw direct een arts bij deze klachten

  • kortademigheid of andere ademhalingsproblemen;
  • pijn op de borst;
  • duizeligheid, verwardheid of flauwvallen;
  • aanhoudende pijn en zwelling in één been nadat u meerdere uren heeft gezeten;
  • een eenzijdige, warme en pijnlijke zwelling van de kuit of enkel.

Eenzijdige pijn en zwelling kunnen wijzen op een diep veneuze trombose. Hierbij ontstaat een bloedpropje in een bloedvat, waardoor het bloed niet goed terugstroomt naar het hart. Wacht bij deze klachten niet af, maar neem onmiddellijk contact op met uw huisarts.

Welke klachten geven dikke voeten en enkels?

Een gezwollen voet of enkel kan zwaar en gespannen aanvoelen. Schoenen kunnen gaan knellen of helemaal niet meer passen. De zwelling kan er ook voor zorgen dat u de voet minder goed kunt belasten.

Lopen en langere tijd staan kunnen pijnlijk zijn. Soms ontstaat er ook pijn tijdens de nacht of pijn bij het starten van bewegen. Dit wordt startpijn genoemd.

Niet iedereen heeft pijn. Sommige mensen ervaren vooral hinder van het uiterlijk van de opgezwollen voet of enkel. De zwelling kan het daardoor moeilijker maken om deel te nemen aan sociale activiteiten of om te sporten.

Meer over de klachten van dikke voeten en enkels

Via de onderstaande knop leest u meer over de klachten en beperkingen die dikke voeten en enkels kunnen veroorzaken.

Lees meer

Wat zijn de oorzaken van dikke voeten en enkels?

Dikke voeten en enkels kunnen veel verschillende oorzaken hebben. Vaak ontstaat de zwelling doordat vocht zich door warmte, weinig beweging of langdurig staan in de onderbenen en voeten ophoopt. Ook een zoutrijk voedingspatroon en het gebruik van bepaalde geneesmiddelen kunnen een rol spelen.

Naarmate we ouder worden, worden de bloedvaten zwakker. Hierdoor neemt de kans op gezwollen voeten en enkels toe. Soms ontstaat de zwelling door een plaatselijk probleem in de voet, enkel of het been. In andere gevallen is een aandoening die het hele lichaam beïnvloedt de oorzaak.

Veelvoorkomende en medische oorzaken

  • warm weer;
  • weinig lichaamsbeweging;
  • langdurig zitten of staan;
  • een te zoutrijk voedingspatroon;
  • het gebruik van bepaalde geneesmiddelen;
  • een verstuiking, breuk of ander letsel van de voet of enkel;
  • veneuze insufficiëntie;
  • trombose;
  • artritis of infectieuze artritis;
  • lymfoedeem;
  • een systeemziekte;
  • een complicatie tijdens de zwangerschap.

Uitgebreid overzicht van alle oorzaken

Via de onderstaande knop vindt u een uitgebreider overzicht van de mogelijke oorzaken van dikke voeten en enkels.

Lees meer

Veneuze insufficiëntie

Veneuze insufficiëntie is de meest voorkomende plaatselijke oorzaak van dikke voeten. Bij deze aandoening kunnen de aderen het bloed minder goed terug naar het hart stuwen. De kleine klepjes in de aderen werken niet meer goed, waardoor de druk in de bloedvaten toeneemt en vocht zich in het omliggende weefsel kan ophopen.

Dikke voeten kunnen een van de eerste tekenen van veneuze insufficiëntie zijn. Wanneer de aandoening lange tijd bestaat, kunnen ook huidveranderingen ontstaan, zoals bruine vlekken, dunne witte plekken of wonden die niet goed genezen.

Meer over veneuze insufficiëntie

Via de onderstaande knop leest u meer over het ontstaan en de mogelijke gevolgen van veneuze insufficiëntie.

Lees meer

Lymfoedeem

Bij lymfoedeem wordt het lymfevocht niet goed afgevoerd en hoopt het zich op in het weefsel. Dit komt vooral voor in de armen en benen. De oorzaak kan schade aan het lymfestelsel zijn, bijvoorbeeld door een infectie, een ernstige verbranding, een botbreuk of de behandeling van kanker.

Meer over lymfoedeem

Via de onderstaande knop leest u meer over de oorzaken, klachten, diagnose en behandeling van lymfoedeem in de benen en voeten.

Lees meer

Artritis en artrose

Ook een ontsteking of artrose van een gewricht kan zwelling van de voet of enkel veroorzaken. Bij artrose van het enkelgewricht kan de enkel dik worden. Wanneer de zwelling vooral op de bovenkant van de voet zit, kunnen ook de gewrichten van de voetwortel zijn aangedaan.

Meer over artrose van het enkelgewricht

Via de onderstaande knop leest u meer over de oorzaken, klachten, diagnose en behandeling van artrose van het enkelgewricht.

Lees meer

Meer over voetwortelartrose

Via de onderstaande knop leest u meer over voetwortelartrose en de klachten die hierbij op de bovenkant van de voet kunnen ontstaan.

Lees meer

Wat betekent één dikke voet of enkel?

Wanneer slechts één voet, enkel of been dik is, past dit vaker bij een plaatselijke oorzaak. De zwelling kan bijvoorbeeld ontstaan door een verstuiking, een breuk, een andere verwonding, een operatie, een gewrichtsprobleem, een infectie of trombose.

Na een operatie aan de enkel, knie of heup kunnen het onderbeen en de voet opzwellen. Deze zwelling kan meerdere maanden aanhouden. Bij een verstuikte enkel is vaak ook een bloeduitstorting zichtbaar.

Meer over zwelling na letsel of een operatie

Via de onderstaande knop leest u meer over zwelling door letsel van de voet of enkel en door een operatie hoger in het been.

Lees meer

Wanneer de enkelbanden na een verstuiking niet goed herstellen, kan de enkel instabiel blijven. U kunt dan het gevoel hebben dat u gemakkelijk opnieuw door de enkel zakt.

Meer over een instabiele enkel

Via de onderstaande knop leest u meer over de oorzaken, klachten, diagnose en behandeling van een instabiele enkel.

Lees meer

Let op bij plotselinge zwelling

Ontstaat de eenzijdige zwelling plotseling en is de kuit of enkel ook warm en pijnlijk? Dan kan er sprake zijn van trombose. Neem bij deze klachten direct contact op met een arts.

Meer over trombose

Via de onderstaande knop leest u meer over het ontstaan en de kenmerken van een trombosebeen.

Lees meer

Wanneer beide voeten of enkels gezwollen zijn, kan dit vaker samenhangen met warmte, weinig beweging, geneesmiddelen of een aandoening die het hele lichaam beïnvloedt. Alleen onderzoek kan uitwijzen wat in uw situatie de oorzaak van de zwelling is.

Wat is pitting oedeem?

Bij oedeem heeft zich vocht opgehoopt in het weefsel. Een arts kan onderzoeken om welk type oedeem het gaat door met een vinger druk uit te oefenen op de gezwollen huid.

Blijft er na het indrukken enkele seconden een kuiltje in de huid staan? Dan is er sprake van pitting oedeem. Een afdruk kan ook zichtbaar worden door strakke kleding of de rand van een sok. Pitting oedeem ontstaat doordat vocht uit de kleine bloedvaatjes in het onderhuidse weefsel lekt.

Bij non-pitting oedeem keert de huid na het indrukken direct terug naar de gezwollen vorm. Hierbij kan de afvoer van lymfevocht verstoord zijn. Non-pitting oedeem komt minder vaak voor.

Het type oedeem helpt bij de diagnose

Het verschil tussen pitting en non-pitting oedeem geeft de arts meer informatie over het soort zwelling. Aanvullend onderzoek kan nodig zijn om de onderliggende oorzaak vast te stellen.

Hoe wordt de oorzaak vastgesteld?

Om de oorzaak van dikke voeten en enkels te achterhalen, vraagt de arts naar de aard en het verloop van de klachten. Daarbij is onder andere belangrijk wanneer de zwelling is ontstaan, hoe lang deze al bestaat en of één of beide voeten of enkels gezwollen zijn.

Ook uw algemene gezondheid, medicijngebruik, pijnklachten en de beperkingen die u door de zwelling ervaart worden besproken. Daarna volgt een lichamelijk onderzoek. Hierbij beoordeelt de arts of de zwelling zich in de huid en het onderhuidse weefsel bevindt of dat een gewricht gezwollen is.

Onderzoek van een gezwollen gewricht

Wanneer de zwelling wordt veroorzaakt door te veel vocht in een gewricht, is de beweging van dit gewricht vaak pijnlijk en sterk beperkt. Soms haalt de arts met een naald wat vocht uit het gewricht. Dit gewrichtsvocht kan vervolgens worden onderzocht, bijvoorbeeld op jicht of de aanwezigheid van bacteriën.

Meer over de diagnose van dikke voeten en enkels

Via de onderstaande knop leest u meer over het onderzoek en het vaststellen van de oorzaak van dikke voeten en enkels.

Lees meer

Laat uw klachten onderzoeken

Blijven uw voeten of enkels gezwollen of is niet duidelijk waardoor de zwelling ontstaat? Een Voet- en enkelexpert kan uw klachten onderzoeken en met u bespreken welke behandeling het beste bij uw situatie past.

Vind een expertisepraktijk

Wat kunt u zelf doen tegen dikke voeten en enkels?

Tijdelijke zwelling door weefselvocht verdwijnt vaak vanzelf. Met enkele maatregelen kunt u de kans op dikke voeten en enkels verkleinen of de zwelling helpen verminderen:

  • zorg voor voldoende lichaamsbeweging;
  • blijf niet te lang achter elkaar zitten of staan;
  • probeer bij overgewicht gewicht te verliezen;
  • gebruik minder zout in uw voeding;
  • draag tijdens langdurig staand werk of gedurende de zwangerschap eventueel steunkousen.

Deze maatregelen zijn geen vervanging voor medisch onderzoek. Neem contact op met een arts wanneer de zwelling plotseling ontstaat, pijnlijk is, aan één kant voorkomt of langdurig aanwezig blijft.

Kunnen medicijnen dikke voeten veroorzaken?

Dikke voeten en enkels kunnen een bijwerking zijn van verschillende geneesmiddelen. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen bij bepaalde ontstekingsremmende pijnstillers, bloeddrukverlagers, antidepressiva, hormonen, schildkliermedicijnen en prednison.

Stop niet zelf met medicijnen

Denkt u dat uw medicijnen de zwelling veroorzaken? Bespreek dit dan met de arts die het geneesmiddel heeft voorgeschreven. Stop niet zelf met het gebruik en verander de dosering niet zonder overleg.

Meer over medicijnen die zwelling kunnen veroorzaken

Via de onderstaande knop leest u meer over geneesmiddelen die dikke voeten en enkels kunnen veroorzaken.

Lees meer

Hoe worden dikke voeten en enkels behandeld?

Een behandeling is niet altijd nodig. Zwelling door weefselvocht kan vanzelf weer afnemen, vooral wanneer deze ontstaat door warmte, langdurig staan of weinig beweging.

Wanneer een aandoening de zwelling veroorzaakt, wordt de behandeling afgestemd op die onderliggende oorzaak. De aanpak kan daarom verschillen bij bijvoorbeeld een blessure, een gewrichtsontsteking, veneuze insufficiëntie, lymfoedeem, een infectie of een systeemziekte.

Meer over de behandeling van dikke voeten en enkels

Via de onderstaande knop vindt u een overzicht van de verschillende behandelmogelijkheden bij dikke voeten en enkels.

Lees meer

Voorkom dat de zwelling chronisch wordt

Wanneer vocht langdurig in de onderbenen, enkels en voeten aanwezig blijft, kunnen de huid en het onderhuidse bindweefsel blijvend veranderen. De huid kan verkleuren en verharden. Op plaatsen waar de doorbloeding slecht is, kunnen uiteindelijk wonden ontstaan die moeilijk genezen. Laat langdurige zwelling daarom onderzoeken.

Meer over het voorkomen van chronische zwelling

Via de onderstaande knop leest u meer over de gevolgen van langdurig oedeem en het voorkomen van chronische zwelling.

Lees meer

Veelgestelde vragen over dikke voeten en enkels

Waarom krijg ik dikke voeten en enkels bij warm weer?

Bij warm weer worden de aderen wijder. Hierdoor wordt het bloed minder goed teruggepompt naar het hart en kan vocht zich ophopen in de onderbenen, enkels en voeten. Lang zitten of staan en weinig bewegen kunnen de zwelling versterken.

Een expertisepraktijk bij u in de buurt

Heeft u al langere tijd last van dikke voeten of enkels en wilt u weten wat er aan de hand is? Vind een gespecialiseerde expertisepraktijk bij u in de buurt en laat uw klachten onderzoeken.

Vind een expertisepraktijk

Over drs. W. Metsaars

Over dokter Metsaars

Drs. W. Metsaars is een ervaren orthopedisch chirurg die sinds 2013 volledig gespecialiseerd is in voet- en enkelklachten. Zij heeft uitgebreide expertise opgebouwd en behandelt patiënten met uiteenlopende voet- en enkelproblemen, zowel uit Nederland als internationaal.

Lees meer

Onze patiënten aan het woord

Bekijk alle ervaringen

  • Ervaring van Ingrid

    Zeer tevreden over de zorg en aandacht. De operatie ging goed, nauwelijks pijn gehad. Ik loop alweer zonder gips!

  • Ervaring van Esther

    Pijnvrij lopen en een prachtig resultaat. De operatie viel me enorm mee en ik ben ontzettend blij met het herstel.

  • Ervaring van Suzan

    Twee operaties in één keer, alles tot in de puntjes geregeld. Zelfs de operatiedag zelf voelde verrassend prettig.

  • Ervaring van N.J. Janse

    Weinig pijn en goed kunnen lopen dankzij de achter-loopschoen. Uitstekende zorg, begeleiding en nazorg!

  • Ervaring van Corrie Laernoes

    Langdurige pijnklachten zijn verdwenen. De ingreep was succesvol en ik kan weer leuke schoenen dragen. Had ik het maar eerder gedaan!

  • Ervaring van Suzan

    Twee operaties in één keer, alles strak geregeld. De operatiedag zelf voelde verrassend prettig. Ik kijk er goed op terug.

  • Ervaring van Paulien

    Na drie operaties ben ik altijd pijnvrij geholpen met nauwelijks zichtbare littekens. De orthopedisch chirurg en het team zijn top!

  • Ervaring van Saskia

    Het herstel ging langzamer dan verwacht, maar ik ben blij dat ik doorzette. Nu loop ik weer zonder krukken en het resultaat is mooi.

  • Ervaring van Hulya

    Na jaren pijn loop ik nu weer 13 km om de dag. De pijn is draaglijk en mijn kwaliteit van leven is enorm verbeterd.

arrow_circle_left arrow_circle_right

Veelgestelde vragen

Bekijk meer vragen

Zijn alle zorgverleners in het diagnosecentrum paramedisch hoog opgeleid?

Ja, alle zorgverleners zijn paramedisch hoog opgeleid gespecialiseerd in voet- en enkelklachten.

Consult aanvragen Consult aanvragen