Zenuwbeknelling in de voorvoet (neuroom van Morton)

Wat is een neuroom van Morton?

Een Mortons neuroom is een zenuwbeknelling in de voet. De verdikte gevoelszenuw wordt tussen de middenvoetsbeentjes en loopt door naar de tenen. Het Mortons neuroom zit meestal in de zenuw tussen de 3e en 4e teen (geteld vanaf de grote teen) soms tussen de 2e en 3e teen, en heel zelden tussen alle drie de tenen.

Neuroom van morton

Mortons neuroom afgetekend op de voet

Hoe ontstaat een neuroom van Morton?

De oorzaak van deze zenuwbeknelling is helaas nog niet goed bekend. Waarschijnlijk wordt de zenuw steeds opnieuw een beetje beschadigd, doordat het een beetje ‘klem’ komt zitten tussen de middenvoetsbeentjes. Hierdoor kan ook een (steriele) slijmbeursontsteking ontstaan. Dit klem zitten kan ontstaan bij het dragen van te nauwe schoenen of te strak gips. Ook doorgezakte voorvoet kan extra druk op de zenuwtjes geven. De risicofactoren voor het ontwikkelen van een Mortons neuroom zijn:

Oorzaken van Mortons neuroom

Een Mortons neuroom ontstaat aan de voorzijde van de middenvoetsbeentjes. Waarschijnlijk raakt de zenuw beschadigd doordat deze steeds even klem komt te zitten in de ruimte tussen die middenvoetsbeentjes, het strakke bandje tussen de middenvoetsbeentjes boven het zenuwtje en de grond onder het zenuwtje.

Welke klachten geeft een neuroom van Morton?

De belangrijkste klacht van een Mortonse neuralgie is een (vaak verschietende) pijn. Meestal bestaan er pijnlijke tenen en zijn de middelste tenen het pijnlijkst. De pijn kan ook voelbaar zijn in de bal van de voorvoet bij het begin van de 3e en 4e teen (of 2e en 3e teen) met uitstraling (bijvoorbeeld een elektrische prikkeling) naar de genoemde tenen. De pijn in de tenen voelt als zenuwpijn, is brandend, stekend of wordt als kramp in de tenen ervaren. Er kan ook een verminderd, dof gevoel zijn in de tenen. U kunt het gevoel hebben dat er 'iets zit' of dat er 'iets verschiet'.

Een Mortons neuroom geeft pijn onder de bal van de voet met soms uitstraling naar de tenen. De plek van de uitstraling is rood gearceerd op de rechter afbeelding.

Vaak wordt de pijn erger tijdens lopen en belasten, vooral indien er strakke schoenen of hoge hakken gedragen worden. Meestal helpt het om de schoen uit te doen en de voet te masseren.

Kan een neuroom van Morton vanzelf over gaan?

De klachten kunnen inderdaad vanzelf over gaan. Het hangt van uw schoenkeuze, de mate van zenuwbeschadiging en van hoelang u het Mortons neuroom al hebt. Als uw klachten maar kort bestaan en u niet altijd klachten hebt, kan het zenuwtje soms vanzelf genezen en weer dunner worden. Bestaat het neuroom al langer (jaren) en zijn de klachten inmiddels ook in rust, dan gaan de klachten het neuroom waarschijnlijk niet meer vanzelf over. U hebt dan een specialistische behandeling nodig om van uw klachten af te komen.

Hoe herkent de specialist een neuroom van Morton?

De diagnose is in ervaren handen niet erg moeilijk. Het probleem is dat niet alle huisartsen de diagnose Mortons neuroom kennen. Daardoor kan het soms langer duren voordat u bij een podoloog of medisch specialist komt die u verder kan helpen.

De diagnose kan vrijwel altijd gesteld worden aan de hand van de klachten en het lichamelijk onderzoek. In de Bergman kliniek (locatie Naarden) wordt er bij verdenking op een Mortons neuroom altijd een echo van uw voet gemaakt. Daarmee wordt de grootte van het neuroom van Morton gemeten en gekeken of er nog andere pijnbronnen in de voorvoet aanwezig zijn. In sommige gevallen wordt er ook nog een röntgenfoto gemaakt van uw voet, ook om andere aandoeningen van de (voor)voet uit te sluiten. Het is bijna nooit nodig om een MRI aan te verrichten, dit is bovendien niet een erg geschikt onderzoek om een Mortons neuroom aan te tonen.

Echobeelden van Mortons neuroom

Hieronder ziet u de beknelde zenuw die bij het zijdelings samendrukken van de voet met een voelbare (soms pijnlijke) 'plop' tussen de middenvoetsbeentjes uit wordt gedrukt. Op het echobeeld kan gezien worden hoe groot het neuroom is en of er sprake is van een omliggende slijmbeursontsteking. Niet alle echografisch zichtbare beknelde zenuwen geven pijnklachten. Daarom is het lichamelijk onderzoek en uw klachtenverhaal zeker net zo belangrijk als de echo.

Lees meer over echografie

Welke behandelingen zijn er voor een neuroom van Morton?

Bij klachten van een neuroom van Morton wordt bij voorkeur begonnen met een conservatieve (niet-operatieve) behandeling. Er zijn verschillende niet operatieve behandelingen die uw klachten kunnen verminderen. Het is vaak moeilijk van tevoren te voorspellen welke behandeling voor u het meest succesvol zal zijn. Het voordeel van een conservatieve behandelinng is dat u geen operatie met de daarbij horende revalidatie en mogelijke complicaties hoeft te doorstaan. Als de klachten niet in enkele maanden verbeteren, kan altijd nog worden overgegaan op een operatie.

Behandelingen van het neuroom van Morton zonder operatie

Hieronder volgt een overzicht van de mogelijke niet-operatieve behandelingen bij een Mortons neuroom:

Behandelingen van het neuroom van Morton met operatie

Als de niet-operatieve behandeling onvoldoende heeft geholpen, kan besloten worden tot een operatie. Met een echo kan beoordeeld worden waar het neuroom precies zit en hoe groot de neuroom is. Op basis van die informatie kan er gekozen worden of de beknelde zenuw (neuroom) verwijderd moet worden of dat er een zenuwsparende operatie uitgevoerd kan worden. Beide operatietechnieken gebeuren in de Bergman kliniek (locatie Naarden) meestal tijdens een dagopname.

Klik hierhier voor een schema dat duidelijk maakt wanneer het nodig is om te opereren.

Zenuwsparende operatie

Er wordt een kleine opening gemaakt aan de bovenzijde van de voet op de plaats van het neuroom, tussen de twee betrokken middenvoetsbeentjes. Via een kleine opening van een paar millimeter kan het strakke bandje waaronder de zenuw ligt worden doorgesneden. Zo krijgt het zenuwtje meer ruimte en kan zich herstellen.

Bij deze methode blijft het zenuwtje dus gewoon in uw voet zitten. Alleen het bandje boven de zenuw wordt doorgesneden. Hierdoor heeft het neuroom de kans om beter naar boven te bewegen als u gewicht op de voorvoet zet. Daarmee verdwijnt de pijn en de 'plop' die u eerder kon voelen.

Onbelaste voet

Voet in de schoen. De verdikte zenuw raakt bekneld, dit zorgt voor de pijn

Voet in de schoen na doorname bandje

Lees meer over deze techniek

Verwijderen van het neuroom

Vaak is het niet meer mogelijk een zenuwsparende ingreep te doen. Als de zenuw te dik is, of als er een forse slijmbeursontsteking rondom de zenuw zichtbaar is. Dit is goed te beoordelen met een echo van de voet.

De betrokken zenuw is een gevoelszenuw. Dat betekent dat als de zenuw operatief verwijderd wordt, vaak een deel van de betrokken tenen een verdoofd gevoel zullen krijgen. Sommige mensen hebben dat verdoofde gevoel al voordat ze geopereerd worden, omdat het zenuwtje als te ziek is. Dat voelt een beetje aan zoals een tandartsverdoving. Dit gebrek aan gevoel went na een tijdje.

Neuroon van morton

Het rood gearceerde deel laat zien welk deel van de voet doof kan voelen als gevolg van het neuroom

Het Mortons neuroom kan verwijderd worden via een snee aan de bovenzijde van de voet of via onderzijde. In de Bergmankliniek kiezen we meestal voor de onderzijde van de voet. Het neuroom van Morton wordt verwijderd samen met een klein stukje gezond zenuwweefsel, om zeker te zijn dat er voldoende is weggehaald. Dit is om te voorkomen dat u last krijgt van de afgesneden zenuw; de zogenaamde 'zenuwstomp'. De huid weer gehecht met een oplosbare hechting, die hoeft er dus niet weer uit.

Hier ziet u een neuroom van Morton die uit de voet verwijderd wordt. Het ballonvormige neuroom wordt aangewezen met de pincet.

Verwijderen van de zenuw via de bovenzijde of de onderzijde van de voet?

Aan beide technieken zitten voor-en nadelen. Bij verwijdering via de bovenzijde van de voet ontstaat geen litteken onder de voet, je hoeft dus niet op het litteken te lopen. Het nadeel van verwijderen aan de bovenkant is dat de zenuw zich daar helemaal niet bevindt. De beknelde zenuw zit aan de onderzijde van de voet en is daardoor via de bovenzijde veel minder goed te verwijderen. Via de voetzool is de zenuw gemakkelijker te vinden en te verwijderen. Ook via wetenschappelijk onderzoek is aangetoond dat de operaties via de voetzool net iets vaker succesvol verlopen dan via de bovenkant. Een mogelijk nadeel van een snede onder de voetzool is dat er in zeldzame gevallen een pijnlijk litteken of eeltvorming onder de voet ontstaat.

Hier ziet u een voorbeeld van het litteken onder de voet na het verwijderen van een Mortons neuroom, 8 weken na de operatie.

Waarom ook een stukje gezonde zenuw weggehaald wordt

Samen met het neuroom wordt ook een stukje van het gezonde zenuw weggehaald. Dit is om te voorkomen dat u last krijgt van de doorgehaalde zenuw; de zogenaamde 'zenuwstomp'.

Verwijderen van Mortons neuroom

Verwijderen van Mortons neuroom

Wanneer de zenuw, zoals in serie I, vlak achter het verdikte deel wordt doorgesneden, zit de zenuwstomp precies onder de kopjes van de middenvoetsbeentjes. Op dit punt wordt de voet veel belast. Bij staan en lopen komt er steeds druk op het zenuwuiteinde waardoor de zenuwstomp geïrriteerd raakt en pijn gaat doen.

Verwijderen van Mortons neuroom

Wanneer de zenuw iets verder naar achteren wordt doorgesneden, zoals in serie II, wordt ook een stukje van het gezonde zenuwweefsel weggehaald. Het zenuwuiteinde ligt nu verder naar achteren. Hierdoor krijgt de zenuwstomp meer rust en is er minder kans dat de zenuwstomp geïrriteerd raakt.

Pijnklachten na een operatie aan een Mortons neuroom

Indien u toch pijnklachten houdt na een operatie aan een Mortons neuroom, kan in de Bergmankliniek (locatie Naarden) met behulp van de echo vast worden gesteld wat het probleem is. Er kunnen verschillende oorzaken zijn, de meest voorkomende is een pijnlijke zenuwstomp. Indien dit het geval is, kan een extra stukje van de zenuw worden verwijderd, zodat de zenuwstomp niet meer in het belaste deel van de voet ligt. Andere oorzaken kunnen zijn:

  1. De zenuw is abusievelijk helemaal niet weggehaald (zeldzaam, dit gebeurt in een enkel geval als getracht is de zenuw via de bovenzijde van de voet te verwijderen.
  2. Er is een andere oorzaak voor de pijn, de beknelde zenuw was niet de oorzaak.

Lees meer oOver klachten na de operatie